Bilmeden alınan kul hakkı için ne yapmak gerekir?

Önceden, bilmediğim, öğrenmediğim ve günahını tahmin edemediğim için namaz kılmıyordum, kılsam bile mesela sabah namazına kalkmamanın amelime zararını bilmiyordum. Şimdi kılıyorum çok şükür, geçmiş hatalarım için de Rabbime tövbe ettim; umuyorum ve çok istiyorum ki kabul olunur. Ama benim eskilerden bilerek veya bilmeyerek yapmış olduğum kul hakları varsa ne olacak, tövbe etmekle ve bir daha yapmamaya çalışmakla affolunur muyum? Yoksa bu günah sadece hak sahipleriyle benim aramda mı? Eğer öyleyse ben günahını bilmiyordum, o zaman durumum ne oluyor? Yani önceden bu konunun da önemini bilmediğimden aynı namazdaki gibi tövbe etmemle bu günahlardan da sıyrılmış olur muyum yoksa bunlar hep defterimde yazılı mı durur?

Buluğ çağından sonraki bütün kul hakları sahipleri ile helalleşilerek kaldırılabilir. Allah’ın hakkı ile kul hakkı arasındaki en önemli fark budur. Sahiplerini bilemeyeceğiniz ya da insan olarak izah edemeyeceğiniz haklar içinse tevbe ve dua imkanı vardır. Allah’a emanet olunuz.