324) İnşaallah ifadesi ne zaman ve nasıl kullanılmalı?


324) “İnşallah” İfadesi Ne Zaman ve Nasıl Kullanılmalı?
 
Bismillah
Elhamdülillah, vessalatu vesselamu alâ Resûlillah
İnşallah; “Allah dilerse” demektir. Allah dilerse. Bunu şunun için kullanıyoruz ki; bunu kullanma, bu cümleyi kullanmak Allah’ın emridir. Biz bir iş yapmayı istiyoruz ve “yapacağız” diyoruz. Mesela; yarın filan yere gideceğiz. Bu bizim isteğimizdir ama biz istesek de istemesek de o iş, Allah isteyince ve izin verince olur. Dolayısıyla mü’min olarak bizim şöyle dememiz gerekiyor: “Yarın ben filan yere gideceğim, ama Allah izin verirse gideceğim.” Bu mü’min nezaketi ve ince düşünüşünü “inşallah” kelimesi ile kullanıyoruz. “İnşallah yarın filan yere gideceğim.” Yani Allah izin verirse gideceğim, demektir. Bu, mü’mince bir ifadedir. Kur’an’ımız “Böyle bir cümle kullanın.” buyurmaktadır. “İnşallah bu sene hacca gideceğim”, “İnşallah şu işi yapacağım.” denir. Ancak bu, dini bir motif içerdiği için insanımız gerekli gereksiz her yerde bunu kullanmaktadır.
Mesela; “Ben yarın şuraya gideceğim inşallah.” denir, düzgündür. Ama birisiyle konuşurken “Nasılsın inşallah?” dendiğinde gülünç bir şeydir bu. “Nasılsın inşallah?”, “Allah isterse nasılsın?” denmez ki. Şimdiki zamana ait bir şeyi konuşuyoruz. “Durumlar nasıl inşallah” Şu andaki görüntüyü soruyoruz. “Allah isterse işler nasıl şimdi?” gibi bir cümle, bozuk cümledir. İnşallah, sadece geleceğe yönelik bir arzumuzu yapmayı belirtirken kullanılır, “Allah dilerse” manasında. Şimdiki pozisyonları konuşurken kullanıldığında iyi niyetli bir kullanım ama ağız bolluğuyla anlamı bilinmeden kullanılmaktadır.
Bir de asla caiz olmayan bir iş için “inşallah” denemez. “İnşallah yarın faizli işlem bitiyor.” denemez. Allah böyle bir şeye izin vermez çünkü.

 
Velhamdülillahi Rabb’il âlemîn.