Faiz ve Zaruret Ölçüsü

Bu videoyu bilgisayarınıza indirebilirsiniz. İndirmek için tıklayınız.

(Dosyayı indirmek için sağ tıklayıp Farklı Kaydet i seçiniz)

Bu videonun sesini bilgisayarınıza indirebilirsiniz. İndirmek için tıklayınız.

(Dosyayı indirmek için sağ tıklayıp Farklı Kaydet i seçiniz)

Faiz ve zaruret ölçüsü

Allah’ın haramları bellidir, helalleri bellidir. Neyin haram neyin helal olduğunu bilen bir Müslüman, harama da uyar, helali de dilediği gibi kullanır. Ancak Müslüman, haramlardan birine bulaşmak zorunda kalabilir mi diye soracak olursak; elbette kalabilir. En temel kaynağımız olan Kur’an-ı Kerim’de de diğer hadisi şeriflerde de bu konuya işaretler vardır.
Müslüman haram olduğunu bildiği bir işi yapmaya mecbur kalabilir. Buna “Zaruret” denir. Zaruret, fıkıhta bir kuraldır. Müslüman aslında yapmayacağı haram olduğunu bildiği bir şeyi zaruretten dolayı kullanabilir. Mesela ilaçta alkolün bulunması, alkolün haram olduğunu bile bile Müslüman’a kullanma ruhsatı verdi. Neden, çünkü Müslüman şöyle düşündü; bu ilaç sağlığım için gerekli, bu ilaçtan başka tedavi olabileceğim bir ilaç yok, bu ilaç da sadece alkollü bir maddeyle üretiliyor; bir öksürük şurubu alkol karışımlı olarak üretiliyor. Alkol haram ama Müslüman başka şurup bulamadığı için öksürüğünü kesmesi gerektiğinde alkol kullanılarak üretilmiş bir şurup alıp kullanabilir. Aslında alkol haram olduğu halde zaruretten dolayı mubah hale gelmiştir. Ama gazoz içeceğinde alkol bulunması halinde, ilaçta alkol bulunduğunda kullandığımız ruhsatı kullanamayız. Neden; ilaç başka şey, gazoz başka şey… Gazoz keyfi bir içecektir, onun içilmesi hayat için gerekli değil. Ama ilaç hayat için gereklidir. Müslüman zaruretten dolayı faize bulaşabilir mi? Alkol de haram faiz de haram…
Eğer Müslüman’ın hastalığından kurtulmak için alternatifi olmadığından alkolle üretilmiş bir ilacı kullanması caiz oluyorsa, bu zaruret prensibini faize uygulayabilir miyiz? Uygularız! Nasıl uygularız; Müslüman alternatifsiz kalıp ölümle, helak olmakla yüz yüze geldiği bir zeminde faizli bir borca tenezzül edebilir mi? Edebilir. Neden dolayı; zaruretten dolayı… Peki faizin zarureti nedir, ne zaruret anılır faizde? Ölümcül nedenler, helak olma nedenleri… İhtimaller değil; faizli bir krediye, borca bulaşmaması halinde iki yıl sonra şöyle bir zarara veya şöyle bir ölümcül sonuca ulaşacağım şeklinde bir ihtimal yığını değil… Kapıdaki bir ihtimal zaruret olabilir. Peki buradaki zaruret ev kredisi midir, iş yeri kredisi midir? Zaruretin vicdanlarda bile ölçüsünü, ölümcül neden olup olmadığını, zaruretin gerçek olup olmadığını herkesin kalbindeki Allah korkusu belirleyecektir. Yoksa, “akşam geç uyudum uykum bölündü, demek ki bu zarurettir” deyip bankanın kapısına müracaat edilebilir. Mesele iman meselesidir…
Velhamdülillahi rabbil âlemin.